خط مرسوم در عصر پيغمبر ( ص ) بر حسب معروف ، خطى كه در عصر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) رايج بوده خط اهل يمن بوده كه در ميان اهل اخبار به خط مسند و يا حميرى معرفى شده و داراى قدمت بسيار بوده و بنا به نوشته آقاى دكتر راميار در يمن ، خطهايى ديده شده كه قسمتى از آن را در سال 1810 ميلادى به اروپا فرستاده‌اند كه برگشت آنها به عصر « معينىها » مىباشد كه قديميترين ملل عربند و مركز آنها معين بوده است « 1 » . ابن خلدون مىنويسد : براى حمير خطى بوده كه « مسند » ناميده مىشده و حروف آنها منفصل و جدا جدا بوده و اهل مصر كتابت را از آنان ياد گرفته‌اند « 2 » . آقاى دكتر جواد على مىنويسد : از نوشتهء افرادى كه برخورد با خطوط قديمه داشته‌اند استفاده مىشود كه خط مسند ، قلم عربى اصيل و ابتدايى عرب است و اهالى جزيرة العرب با آن خط نوشته‌هاى خود را مىنوشتند ولى هنگامى كه مبشرين نصارى به اين جزيره قدم گذاشتند و در جاهاى مختلف جزيره سكونت كردند قلم و خط ارمى متاخر را كه قلم كنيسه‌هاى شرقى بود وارد جزيره كردند و چون اين خط ، سهل و آسان بود و راحت نوشته مىشد در ميان مردم طرفدار زيادى پيدا كرد « 3 » . و نيز به حسب معروف براى طائفه انباط كه در شمال حجاز ساكن بودند خطى به نام خط نبطى بود و اين خط نيز قديمى است . سپس آقاى دكتر جواد على مىنويسد : عرب در اواخر سالهاى ميلادى ، قبل از اسلام با خط نبطى مىنوشتند كه راحت و سهل‌تر از خط مسند بود و اين را از بنى ارم كه داخل شمال حجاز شده بودند اخذ كرده بودند و مقدارى از نوشتجات با همين قلم كه از عربى هم خالى نبود به ما رسيده است « 3 » . فريد وجدى مىگويد : طائفه نبطىها در شمال با حروف نبطى مىنوشتند و آثارشان تا حال در اطراف حوران و بلقاء باقى است « 5 » .

--> ( 1 ) تاريخ قرآن ، راميار ، ص 114 . ( 2 ) مقدمه ابن خلدون ، الفصل الثلاثون ، ص 418 . ( 3 ) المفصل فى تاريخ العرب قبل الاسلام ، ص 153 . ( 5 ) تاريخ تمدن اسلامى ، ص 58 .